Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì? Cách chuẩn bị đầy đủ
Mâm cúng ông Công ông Táo gồm hai phần chính: đồ lễ (mũ áo, cá chép, hương hoa, vàng mã) và mâm cỗ mặn hoặc chay tùy phong tục từng vùng. Lễ cúng diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp, năm nay rơi vào thứ Bảy 30/01/2027, để tiễn Táo Quân về trời bẩm báo việc nhà trong năm. Bài viết hướng dẫn chuẩn bị đồ cúng ông Công ông Táo đầy đủ, giờ cúng, cách bày mâm và thả cá chép đúng cách.
Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?
Mâm lễ tiễn Táo Quân ngày 23 tháng Chạp gồm hai phần: đồ lễ dành riêng cho nghi thức tiễn ông Táo về trời và mâm cỗ dâng cúng thể hiện lòng thành của gia chủ. Phần đồ lễ gần như giống nhau ở mọi nhà, còn mâm cỗ thay đổi theo khẩu vị và phong tục từng miền.
Tùy điều kiện và phong tục, lễ cúng ông Táo gồm những gì có thể khác nhau giữa các gia đình, nhưng nhìn chung đều có hai nhóm dưới đây.
Đồ lễ cúng ông Công ông Táo không thể thiếu
Đồ lễ cúng ông Công ông Táo là những thứ gắn trực tiếp với nghi thức tiễn Táo Quân, gia đình nào cũng cần chuẩn bị. Đây cũng chính là phần trả lời cho câu hỏi đồ cúng ông Táo gồm những gì:
- Mũ, áo, hia ông Công ông Táo: gồm 3 bộ cho hai ông một bà, ứng với sự tích dân gian về Trọng Cao, Thị Nhi và Phạm Lang được Ngọc Hoàng phong làm Táo Quân. Mũ ông có cánh chuồn, mũ bà không có cánh chuồn, đi kèm áo và đôi hia bằng giấy. Theo quan niệm dân gian, màu mũ áo được chọn theo ngũ hành của năm. Lễ cúng năm nay diễn ra trong năm Bính Ngọ, mệnh Thủy, nên nhiều gia đình chọn bộ mũ áo màu đen; một số nơi vẫn dùng màu vàng hoặc đỏ cho trang trọng.
- Cá chép tiễn ông Táo về trời: thường là 1 hoặc 3 con cá chép sống, thả trong chậu hoặc bát nước sạch đặt cạnh mâm cúng. Tương truyền cá chép là phương tiện đưa Táo Quân về trời, và cá chép vượt vũ môn còn tượng trưng cho sự đổi đời, thăng tiến. Một số gia đình ở miền Trung, miền Nam dùng ngựa giấy thay cho cá chép.
- Hương, hoa, trầu cau, rượu, nước: hương thơm, hoa tươi (hoa cúc, hoa hồng, hoa ly), một quả cau cùng mấy lá trầu, chén rượu trắng, chén nước sạch và đèn hoặc nến.
- Vàng mã: tiền vàng, giấy tiền để hóa sau khi cúng. Gia chủ nên chuẩn bị vừa đủ, không cần mua quá nhiều.
Bên cạnh đó, nhiều nhà còn bày thêm mâm ngũ quả và đĩa bánh kẹo để mâm lễ thêm đầy đặn.
Khi chọn đồ cúng ông Công táo, nên ưu tiên đồ tươi, sạch và vừa đủ. Cá chép nên chọn con còn bơi khỏe, vảy sáng, kích thước vừa phải để dễ thả; nhiều gia đình chọn cá chép đỏ hoặc cá chép vàng vì màu sắc đẹp, may mắn. Nước trong chậu cá nên thay vào sáng ngày cúng để cá khỏe mạnh đến lúc phóng sinh. Bộ mũ áo nên chọn loại nguyên vẹn, không rách, nếp gấp phẳng phiu. Hoa tươi nên mua vào buổi sáng, chọn bông vừa hé nở để giữ được lâu trong suốt buổi lễ.

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo theo từng miền
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo mỗi miền mỗi khác, tùy khẩu vị và phong tục địa phương. Dưới đây là gợi ý cỗ cúng ông Công ông Táo phổ biến để bạn tham khảo:
- Mâm cỗ miền Bắc: thường gồm gà luộc nguyên con, xôi gấc hoặc xôi đỗ, giò lụa, nem rán, canh măng hoặc canh bóng, đĩa rau xào và đĩa thịt đông. Gà luộc thường được chọn gà trống, da vàng óng, đặt ngay ngắn trên đĩa.
- Mâm cỗ miền Trung: chuộng sự giản dị với gà luộc, xôi, bánh tét, giò, nem chua và một vài món đặc trưng địa phương. Nhiều gia đình miền Trung chuẩn bị thêm ngựa giấy và bộ mũ áo theo phong tục riêng.
- Mâm cỗ miền Nam: thường có xôi, chè, bánh tét, thịt kho trứng, canh khổ qua, củ kiệu và mâm trái cây với các loại quả mang tên gọi tốt lành.
- Mâm cúng chay: phù hợp với gia đình ăn chay hoặc muốn giữ lễ thanh tịnh, gồm xôi, chè, đậu phụ, nấm, các món rau củ xào, canh rau và hoa quả. Mâm chay vẫn đầy đủ lòng thành mà không kém phần trang trọng.
Mâm cỗ không cần quá cầu kỳ hay nhiều món. Điều quan trọng là đồ cúng tươi ngon, sạch sẽ và được bày biện gọn gàng. Nếu bận rộn, bạn có thể đặt mâm cỗ làm sẵn, chỉ cần chọn nơi uy tín, đảm bảo vệ sinh.
Với câu hỏi mâm cỗ cúng ông Táo gồm những gì là đủ, bạn có thể hiểu đơn giản: một món chính (gà luộc hoặc món mặn đặc trưng của vùng), một món xôi, một món canh và vài món phụ. Số lượng món thường chọn số lẻ như 3, 5 hoặc 7 món tùy quy mô gia đình. Sau khi lễ xong, cả nhà quây quần thụ lộc bên mâm cỗ, cũng là dịp sum họp trước những ngày bận rộn chuẩn bị Tết.

Khi đã nắm được đồ cúng ông Công ông Táo gồm những gì, bạn có thể lên danh sách cần mua từ sớm. Một gợi ý đơn giản cho người đang băn khoăn cúng ông Công ông Táo cần mua những gì: hãy mua mũ áo, vàng mã và hương nến trước vài ngày, còn cá chép, hoa tươi, gà và các món tươi sống thì mua vào sáng 23 tháng Chạp để giữ được độ tươi.
Cúng ông Công ông Táo ngày nào, giờ nào năm 2027?
Lễ cúng ông Công ông Táo diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, năm nay rơi vào thứ Bảy, ngày 30/01/2027 dương lịch. Đây là ngày cuối tuần nên nhiều gia đình có thời gian chuẩn bị chu đáo hơn mọi năm.
Theo quan niệm dân gian, Táo Quân lên chầu trời trước giờ Ngọ, tức trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Vì vậy, nhiều gia đình cúng vào buổi sáng, khoảng từ 6 giờ đến 11 giờ. Nếu bận công việc, bạn có thể cúng sớm hơn vào ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp, nhưng không nên để sau ngày 23.
Theo tín ngưỡng dân gian, sau khi về trời bẩm báo, Táo Quân sẽ trở lại trần gian vào đêm giao thừa để tiếp tục coi sóc gia đình trong năm mới. Vì vậy, trong lễ cúng giao thừa, nhiều gia đình có thêm lời khấn rước Táo Quân trở về. Khoảng thời gian từ 23 tháng Chạp đến giao thừa được xem là lúc “vắng Táo”, nên các gia đình thường giữ bếp núc sạch sẽ, gọn gàng để đón các ngài về.
Một mốc thời gian khác cần lưu ý là Tết Nguyên Đán năm nay rơi vào thứ Bảy 06/02/2027. Tháng Chạp năm nay chỉ có 29 ngày, nên từ lễ ông Công ông Táo đến đêm giao thừa (đêm 29 tháng Chạp) chỉ còn khoảng một tuần. Gia đình nên tranh thủ dọn dẹp, sắm sửa Tết sớm.
Theo quan niệm dân gian, sau khi tiễn Táo Quân về trời, nhiều gia đình bắt đầu lau dọn bàn thờ, rút bớt chân hương và thay hoa quả để chuẩn bị đón Tết. Việc lau dọn nên làm nhẹ nhàng, giữ nguyên vị trí bát hương, dùng khăn sạch và nước ấm hoặc nước thơm. Đây cũng là lúc bắt đầu trang hoàng nhà cửa, treo câu đối, bày cành đào, cành mai cho không khí Tết thêm rộn ràng.
Cách bày mâm cúng và thắp hương ông Công ông Táo
Mâm cúng ông Công ông Táo thường được bày trên bàn thờ gia tiên, một số gia đình bày ở khu vực bếp. Cách bày phổ biến như sau:
- Đặt bộ mũ áo, hia ở chính giữa mâm lễ, ngay trước bát hương.
- Bày hương, hoa, trầu cau, rượu, nước, đèn nến hai bên, cân đối và gọn gàng.
- Đặt mâm cỗ mặn hoặc chay phía trước, món chính như gà luộc, xôi đặt ở giữa.
- Chậu cá chép đặt cạnh mâm cúng, nước sạch, đủ để cá bơi khỏe.
Với câu hỏi thắp hương ông Công ông Táo cần gì, phần tối thiểu là hương, đèn hoặc nến, hoa tươi, nước sạch, trầu cau và bộ mũ áo. Những đồ thắp hương ông Công ông Táo này nên chuẩn bị sẵn từ hôm trước để buổi sáng không vội vàng. Khi thắp hương, gia chủ nên ăn mặc chỉnh tề, giữ không khí trang nghiêm, thắp số nén hương lẻ rồi đọc văn khấn.
Nếu bàn thờ nhỏ, không đủ chỗ cho cả mâm cỗ, bạn có thể đặt đồ lễ chính gồm mũ áo, hương hoa, trầu cau, rượu nước trên bàn thờ, còn mâm cỗ đặt trên một chiếc bàn sạch kê sát phía dưới. Chậu cá chép nên đặt chắc chắn, tránh để trẻ nhỏ hoặc vật nuôi làm đổ trong lúc làm lễ.
Nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn về ý nghĩa và trình tự nghi lễ, có thể xem thêm bài cúng ông Công ông Táo: ý nghĩa và cách thực hiện đúng phong tục.

Thả cá chép và hóa vàng sau lễ cúng
Sau khi hương tàn, gia chủ tiến hành hóa vàng và thả cá chép để hoàn tất nghi lễ tiễn Táo Quân. Đây là bước nhiều người còn lúng túng nên cần làm đúng và có ý thức giữ gìn môi trường.
Theo quan niệm dân gian, thả cá chép không chỉ là tiễn Táo Quân mà còn là một hành động phóng sinh, thể hiện lòng từ bi và mong muốn tích phúc cho gia đình. Vì vậy, việc thả cá cần được làm sao cho cá thực sự được sống, đó mới là trọn vẹn ý nghĩa của nghi lễ.
Về hóa vàng, gia chủ hóa bộ mũ áo, hia cùng vàng mã ở nơi thoáng đãng, an toàn, tránh xa vật dễ cháy. Với nhà chung cư, nên hóa vàng ở khu vực được ban quản lý bố trí chung, không đốt trong căn hộ hay hành lang.
Về thả cá chép, bạn nên lưu ý mấy điều sau:
- Thả cá trong ngày cúng: nên thả ngay sau khi hóa vàng, trước buổi trưa, để cá còn khỏe và đúng ý nghĩa tiễn Táo Quân về trời.
- Chọn nơi thả sạch sẽ: ao, hồ, sông có nước sạch, cá có thể sống được.
- Thả nhẹ nhàng: đưa chậu sát mặt nước rồi thả cá, không ném cá từ trên cao xuống.
- Không thả cả túi nilon: túi nilon gây ô nhiễm nguồn nước, nên mang về và bỏ đúng nơi quy định.
- Không thả cá xuống cống, kênh nước thải: cá sẽ không sống được, đi ngược ý nghĩa phóng sinh tốt đẹp.
Ở nhiều địa phương, chính quyền và tình nguyện viên bố trí điểm thu gom, hỗ trợ thả cá đúng cách vào ngày 23 tháng Chạp. Nếu ở gần những điểm này, bạn có thể gửi cá để vừa giữ trọn nghi lễ vừa bảo vệ môi trường.

Quà tặng cho năm mới thịnh vượng
Hình ảnh cá chép gắn liền với ngày ông Công ông Táo, đồng thời là biểu tượng của sự kiên trì, vượt khó và thịnh vượng trong văn hóa phương Đông. Tích cá chép vượt vũ môn hóa rồng khiến cá chép trở thành lời chúc thăng tiến, còn hình ảnh cá chép bên hoa sen gợi cuộc sống đủ đầy, thanh tịnh.
Sau lễ tiễn Táo Quân, nhiều gia đình chọn một vật phẩm cá chép dát vàng, mạ vàng 24K để trưng bày trong những ngày Tết, vừa trang trí nhà cửa vừa gửi gắm mong ước năm mới hanh thông. Bạn có thể tham khảo thêm các mẫu trong danh mục quà Tết của Ngọc Tâm An.


Câu hỏi thường gặp về mâm cúng ông Công ông Táo
Cúng ông Công ông Táo vào buổi chiều có được không?
Theo quan niệm phổ biến, nên cúng trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp vì Táo Quân lên trời trước giờ Ngọ. Nếu buổi sáng không kịp, nhiều gia đình chọn cúng sớm vào ngày 21 hoặc 22 tháng Chạp thay vì cúng chiều ngày 23.
Không có chỗ thả cá chép thì làm thế nào?
Bạn có thể mang cá đến các điểm thu gom do địa phương bố trí, nhờ người thân ở gần ao hồ thả giúp, hoặc nuôi cá trong bể ở nhà. Điều quan trọng là để cá được sống, không thả xuống cống rãnh hay nơi nước bẩn.
Nhà chung cư cúng ông Công ông Táo ở đâu?
Gia đình ở chung cư thường bày mâm cúng trên bàn thờ gia tiên hoặc một bàn sạch sẽ gần khu bếp. Phần hóa vàng nên làm ở khu vực chung được ban quản lý bố trí để đảm bảo an toàn phòng cháy.
Có bắt buộc cúng mâm mặn không?
Không bắt buộc. Gia đình có thể cúng mâm chay hoặc chỉ cúng đồ lễ gồm mũ áo, cá chép, hương hoa, trầu cau, rượu nước. Lòng thành và sự chu đáo của gia chủ mới là điều quan trọng nhất. Nhiều gia đình theo đạo Phật hoặc ăn chay trường chọn mâm chay để giữ lễ thanh tịnh mà vẫn đầy đủ ý nghĩa.
Mua đồ cúng ông Công ông Táo ở đâu?
Bạn có thể mua đồ cúng ông Công ông Táo tại các chợ truyền thống, cửa hàng vàng mã hoặc siêu thị, vì gần ngày 23 tháng Chạp hầu hết các nơi đều bày bán. Với mâm cỗ, nhiều nhà hàng và cửa hàng nhận đặt mâm cúng trọn gói, giao tận nhà, phù hợp với gia đình bận rộn.
Nếu chưa biết mua gì cúng ông Công ông Táo, bạn chỉ cần bám theo phần đồ lễ không thể thiếu ở trên: mũ áo, cá chép, hương hoa, trầu cau, rượu nước và vàng mã, rồi bổ sung mâm cỗ tùy điều kiện. Như vậy, cúng ông Táo cần mua những gì sẽ không còn là câu hỏi khó trong những ngày cuối năm bận rộn.
Lời kết
Mâm cúng ông Công ông Táo gồm đồ lễ không thể thiếu như mũ áo, cá chép, hương hoa, trầu cau, vàng mã và mâm cỗ mặn hoặc chay tùy phong tục từng miền. Chỉ cần chuẩn bị chu đáo, cúng đúng ngày 23 tháng Chạp trước giờ trưa và thả cá chép đúng cách, gia đình bạn đã có một lễ tiễn Táo Quân trọn vẹn, mở đầu cho những ngày Tết bình an.


